Türkiye'de arabuluculuk artık birçok uyuşmazlıkta dava yolunun ilk durağı. İş, ticari ve tüketici uyuşmazlıklarına, 1 Eylül 2023'ten itibaren kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk hukuku uyuşmazlıkları da eklendi. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı bu alanları dava şartı arabuluculuk kapsamında sayıyor. Sonuç basit: aktif bir arabulucunun aynı anda yürüttüğü dosya sayısı arttı, her dosyanın kendi tarafları, belgeleri, toplantıları ve süresi var.
Bu yazı, "arabuluculuk programı" veya "arabulucu dosya takip programı" arayan meslektaşlar için hazırlandı. Önce arabulucunun tipik iş akışını, sonra iyi bir programda bulunması gereken özellikleri ele alıyoruz. Son bölümde AdaletAI Arabuluculuk'un bugün neler sunduğunu, sitede yazdığı kadarıyla, açıkça anlatıyoruz.
Bu içerik arabulucular ve hukuk profesyonelleri için genel bilgi amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Güncel mevzuat ve süreler için Adalet Bakanlığı ve Resmî Gazete kaynaklarını esas alın.
Dava şartı arabuluculuk kapsamı (2026 itibarıyla)
Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın "Dava Şartı Olarak Arabuluculukta SSS" sayfası şu uyuşmazlık gruplarını sayıyor:
- İş uyuşmazlıkları: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile, işçi ve işveren alacakları, tazminatlar ve işe iade talepleri.
- Ticari uyuşmazlıklar: Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi ile, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri.
- Tüketici uyuşmazlıkları: 6502 sayılı Kanun 73/A maddesi ile, tüketici mahkemelerinde görülecek davalar.
- Tarımsal üretim sözleşmeleri: 5488 sayılı Tarım Kanunu kapsamında.
- Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk hukuku: 7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Kanun'a eklenen 18/B maddesi kapsamında.
Her grubun kendi istisnaları ve kanuni süreleri vardır. Bu nedenle dosya açılırken uyuşmazlık türünün doğru belirlenmesi, sonraki tüm takvimi etkiler.
Arabulucunun iş akışı
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği'ne göre dava şartı arabuluculukta süreç genel hatlarıyla şöyle ilerler:
- Başvuru: Başvurucu, yetkili adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurur. Başvuruda kendi ve karşı tarafın iletişim bilgilerini verir.
- Görevlendirme: Büro, arabulucuyu listeden belirler ve görevlendirir. Arabulucu dosyayı bu noktada devralır.
- Taraflara ulaşma ve davet: Arabulucu her türlü iletişim aracını kullanarak tarafları bilgilendirir ve ilk toplantıya davet eder. Yönetmelik, davet ve bilgilendirmenin belgelenmesini, ulaşılamayan tarafla ilgili denenen yolların son tutanağa yazılmasını öngörür.
- Ön görüşme ve toplantı planı: Taraflarla ayrı ayrı ön görüşme yapılır, toplantı tarihi ve yeri belirlenir.
- Müzakere: Ortak ve ayrı oturumlarda talepler, teklifler ve karşı teklifler konuşulur. Bu aşamada gizlilik kritik önemdedir; arabulucu süreçte edindiği bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdür.
- Süre takibi: Kanun ve yönetmelik, görevlendirmeden itibaren uyuşmazlık türüne göre değişen sonuçlandırma süreleri ve sınırlı uzatma imkânı öngörür. Bu süreler dosya bazında izlenmelidir.
- Son tutanak: Süreç anlaşma, anlaşamama veya başka bir sonuçla biter. Tutanak taraflar ve arabulucu tarafından imzalanır.
- Bildirim ve arşiv: Tutanak, Adalet Bakanlığı'nın arabulucular için sunduğu elektronik sistem (UYAP Arabuluculuk Portalı) üzerinden gönderilir. Bildirimler, belgeler ve tutanak yönetmelikte belirtilen süre boyunca saklanır.
- Ücret: Arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı'nın her yıl yayımladığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir. 2026 tarifesi 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Anlaşamama halinde belirli bir kısmın Bakanlık bütçesinden karşılandığı, anlaşma halinde ise aksi kararlaştırılmadıkça tarafların eşit ödediği kurallar da dosyada not edilmelidir.
Bu dokuz adımın her biri bir kayıt, bir tarih veya bir belge demektir. Dosya sayısı arttıkça asıl yük müzakerenin kendisi değil, bu kayıtların düzenli tutulması olur.
Bir arabuluculuk programında olması gerekenler
Bir arabulucu dosya takip programını değerlendirirken şu listeyi kullanabilirsiniz:
- Dosya kartı: Başvuru tarihi, büro, uyuşmazlık türü, taraflar, vekiller ve iletişim bilgileri tek ekranda.
- Aşama takibi: Dosyanın davette mi, müzakerede mi, tutanak aşamasında mı olduğunu gösteren net bir durum.
- Süre takibi: Görevlendirme tarihinden kalan süreyi gösteren ve yaklaşan bitişi hatırlatan bir yapı.
- Davet ve iletişim kaydı: Hangi tarafa, hangi kanaldan, ne zaman ulaşıldığının belgelenmesi.
- Taraf bazında gizlilik: Her tarafın talep ve notlarının diğer taraftan ayrı tutulması.
- Teklif geçmişi: Hangi teklifin kim tarafından, ne zaman yapıldığı.
- Belge toplama: Sözleşme, bordro, kira kontratı, tapu kaydı gibi belgelerin dosyaya bağlanması.
- Tutanak şablonları: Anlaşma ve anlaşamama tutanakları için düzenlenebilir taslaklar.
- Ücret hesaplama desteği: Güncel Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplama veya en azından ücret bilgisinin dosyada tutulması.
- Arşiv: Biten dosyaların aranabilir ve saklama süresine uygun şekilde tutulması.
- KVKK uyumu: Aydınlatma, rıza yönetimi, yetkili erişim ve veri güvenliği konusunda yazılı taahhütler.
- İnsan kontrolü: Kritik her adımda son sözün arabulucuda kalması.
Excel ve klasörle takip neden yetmiyor
Birçok arabulucu işe bir Excel tablosu, bir e-posta klasörü ve telefon notlarıyla başlar. Az sayıda dosyada bu düzen işler. Sorunlar dosya sayısı arttığında başlar:
- Süreler kendiliğinden hatırlatmaz. Bir tabloya yazılan görevlendirme tarihi, bitişe yaklaşıldığında sizi uyarmaz. Kontrol tamamen hafızaya kalır.
- Gizlilik tek bir dosyada karışır. İki tarafın taleplerini aynı belgede tutmak, yanlış kişiye yanlış bilginin gitmesi riskini artırır. Arabulucunun gizlilik yükümlülüğü düşünüldüğünde bu küçük bir risk değildir.
- Davetlerin belgelenmesi dağınık kalır. Arama kaydı telefonda, e-posta gelen kutusunda, mesaj başka bir uygulamada. Son tutanağa "ulaşılamadı" yazmanız gerektiğinde bu izi bir araya getirmek zaman alır.
- Teklif geçmişi kaybolur. Müzakere ilerledikçe hangi rakamın kimden geldiği karışabilir.
- Tutanak her seferinde sıfırdan yazılır. Aynı bilgiler (taraflar, uyuşmazlık konusu, toplantı tarihleri) tekrar tekrar elle aktarılır.
- Veri güvenliği zayıflar. Kişisel veri içeren tablolar e-postayla gönderilir, kişisel bilgisayarlarda ve bulut klasörlerinde kopyalanır.
Bir programın değeri, bu tekrar eden işleri tek bir dosya yapısında toplamasından gelir. Müzakerenin kalitesi yine arabulucunun becerisine bağlıdır.
AdaletAI arabulucular için ne sunar
AdaletAI Arabuluculuk, AdaletAI'ın yapay zekâ çalışanı ADA'yı arabuluculuk sürecine uyarlar. Sayfanın ifadesiyle amaç "arabulucunun yanında çalışan asistan" olmaktır ve karar her zaman arabulucuya aittir. Aşağıdaki bilgiler adaletai.net/arabuluculuk ve adaletai.net/fiyatlar sayfalarında yer alan tanımlara dayanır.
Süreç adımları. Sistem dosyayı 11 adımda ele alır: başvuru oluşturma, uyuşmazlık türünü belirleme, taraf bilgilerini alma, belgeleri toplama, dosyayı düzenleme, eksik bilgileri belirleme, görüşme planlama, süreç takibi, taslak doküman hazırlığı, arabulucu kontrolü ve dosya arşivi. Dosyanın düzenlenmesi, taslak doküman hazırlığı ve arabulucu kontrolü adımları açıkça arabulucu onayı gerektirir.
Desteklenen uyuşmazlık türleri. İş, ticari, tüketici, kira ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları ile diğer uygun alanlar.
Temel Arabuluculuk paketinde sitede belirtilenler:
- İki taraflı dosya yapısı ve 5 aşamalı takip
- Gizli talep notları
- Teklif geçmişi
- Son tutanak taslağı (Word formatında)
- Sınırsız dosya
Tam Otonom Arabuluculuk paketinde ek olarak belirtilenler:
- Her tarafa ayrı, gizli görüşme bağlantısı
- ADA'nın iki tarafla ayrı ayrı görüşüp taleplerini toplaması
- Tekliflerin karşı tarafa yalnızca arabulucu onayladığında iletilmesi
- Ortak ve ayrışan noktaları gösteren uyuşmazlık haritası
- Aşamaların ilerletilmesi ve tutanak taslağının hazırlanması
Hukuk büroları için sunulan Hukuk Bürosu paketinde de "arabuluculuk süreçleri için hazırlık" yer alır. Fiyatlar sayfası, paket içeriklerinin planlanan hizmetleri gösterdiğini belirtir; güncel kapsamı demo sırasında teyit etmenizi öneririz.
Neleri yapmaz? Dürüst olmak gerekirse, sitede UYAP Arabuluculuk Portalı ile entegrasyon veya Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre otomatik ücret hesaplama özelliği belirtilmez. Son tutanağın imzalanması ve Bakanlık sistemine gönderimi arabulucunun kendi işidir. ADA hukuki görüş vermez, arabulucunun yerine karar almaz; topladığı bilgi ve hazırladığı taslaklar arabulucunun kontrolünden geçer.
KVKK ve veri güvenliği
Arabuluculuk dosyaları kimlik bilgilerinden ücret bordrolarına, kira sözleşmelerinden tapu kayıtlarına kadar yoğun kişisel veri içerir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uyum ve 6325 sayılı Kanun'daki gizlilik yükümlülüğü, program seçiminde ilk sırada değerlendirilmesi gereken konulardır.
AdaletAI'ın sitesinde bu konuda şunlar belirtilir:
- Sohbet başlamadan KVKK açık rızası alınır.
- Dosyalara yalnızca yetkili kişiler erişir.
- Bilgiler sır saklama yükümlülüğü gözetilerek korunur.
- Arabuluculukta gizli talep notları ve her tarafa ayrı görüşme bağlantısı, tarafların beyanlarını birbirinden ayırmaya yöneliktir.
Sitede ayrıca KVKK Aydınlatma Metni, Gizlilik Politikası ve KVKK Kontrol Listesi sayfaları bulunur. Sitede şifreleme yöntemleri, sunucu konumu veya sertifikalar hakkında ayrıntılı teknik bilgi yer almıyor. Herhangi bir arabuluculuk programını seçerken, AdaletAI dahil, bu soruları yazılı olarak sormanızı ve veri işleme şartlarını kendi yükümlülüklerinizle karşılaştırmanızı öneririz. Verilerin hangi hukuki sebeple işlendiğini ve aydınlatmanın nasıl yapıldığını belirlemek veri sorumlusu sıfatıyla sizin sorumluluğunuzdadır.
Dosyalarınızı tek yerden yönetmeye başlayın
Arabuluculuk dosyalarınızı tablolar ve dağınık notlar yerine iki taraflı, aşamalı ve gizliliği gözeten bir yapıda izlemek istiyorsanız AdaletAI Arabuluculuk'u kendi iş akışınızla deneyin.
Ücretsiz demo talep et veya hesap oluşturun. 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz; deneme sonunda size uygun planı seçersiniz.
Kaynaklar
- Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı, "Dava Şartı Olarak Arabuluculukta SSS"
- Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Portal Kullanım Kılavuzu ve Portal Üzerinden Tutanak Gönderimi
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği (Adalet Bakanlığı)
- 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete, 26 Aralık 2025 (Adalet Bakanlığı)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- AdaletAI Arabuluculuk