Avukatlar yapay zeka araçlarını kullanabilir mi?

Evet, ancak sorumluluk avukatta kalır. Avukatlık Kanunu'ndaki sır saklama yükümlülüğü ve reklam yasağı, KVKK kuralları ve TBB Meslek Kuralları yapay zeka kullanırken de geçerlidir. Çıktılar avukat kontrolünden geçmeden müvekkile veya mahkemeye sunulmamalıdır.

Yapay zekanın önerdiği içtihatlara güvenebilir miyim?

Doğrulamadan güvenmemelisiniz. ABD'deki Mata v. Avianca davasında var olmayan kararlara atıf yapan avukatlara para cezası verildi; Türkiye'de de hatalı künyeli Yargıtay kararları nedeniyle bir avukat hakkında savcılığa ve baroya bildirimde bulunuldu. Her künye resmi veri tabanlarından kontrol edilmelidir.

Müvekkil bilgisini yurt dışındaki bir yapay zeka aracına girmek KVKK'ya aykırı mı?

Bu, KVKK'nın 9. maddesi kapsamında yurt dışına aktarım sayılabilir. 1 Haziran 2024'ten itibaren aktarım yeterlilik kararı, standart sözleşme gibi uygun güvenceler veya sınırlı arızi hallerden birine dayanmalıdır. Verinin nerede işlendiği ve hangi mekanizmaya dayandığı netleşmeden müvekkil verisi girilmemesi önerilir.

AdaletAI'nin ADA asistanını nasıl deneyebilirim?

adaletai.net/demo üzerinden ücretsiz demo talep edebilir veya fiyatlar sayfasından bir paket seçerek 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz. Deneme bitmeden iptal ederseniz ücret alınmaz.

Avukatlar İçin Yapay Zeka: Baro Kuralları, KVKK ve Güvenli Kullanım Rehberi

Yapay zeka araçları artık hukuk bürolarının gündelik konusu. Dilekçe taslağı, dosya özeti, müvekkil karşılama ya da randevu planlama gibi işlerde zaman kazandırma potansiyeli açık. Ancak avukatlık, sır saklama yükümlülüğü, reklam yasağı ve kişisel verilerin korunması gibi sıkı kurallara bağlı bir meslek. Bu nedenle "avukatlar için yapay zeka" sorusunun cevabı yalnızca hangi aracın daha akıllı olduğu değil, hangi aracın meslek kurallarına uygun şekilde kullanılabileceğidir.

Bu rehberde baro kuralları çerçevesinde güvenli kullanımı, kamuoyuna yansımış uydurma içtihat vakalarını, KVKK ve yurt dışına veri aktarımını, pratik kullanım alanlarını ve araç seçerken kullanabileceğiniz bir kontrol listesini ele alıyoruz.

Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Güncel mevzuat, baro düzenlemeleri ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu kararları için resmi kaynakları esas alın.

Baro kurallarına uygun kullanım: temel çerçeve

Yapay zeka bir araçtır; hukuki sorumluluk her zaman avukattadır. Türkiye'de bu çerçeveyi belirleyen birkaç temel kural var:

Hukuki yardım avukata aittir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi hukuki mütalaa vermeyi, dava açmayı ve dava belgelerini hazırlamayı avukatlara özgüler. İstanbul Barosu da Nisan 2026'da yaptığı yazılı açıklamada, Adalet Bakanlığı'nın yapay zeka destekli dilekçe uygulamasına ilişkin olarak bu hizmetlerin başka kişi veya kurumlar eliyle verilmesinin kanunen yasak olduğunu vurguladı.
Sır saklama yükümlülüğü sürer. Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesindeki sır saklama yükümlülüğü, müvekkil bilgisinin hangi yazılıma girildiğinden bağımsız olarak geçerlidir. Genel amaçlı bir sohbet aracına müvekkil adı, dosya numarası veya hassas belge yüklemek bu yükümlülük açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
Reklam yasağı dijital kanallarda da geçerlidir. Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi ve TBB Meslek Kuralları, iş elde etmek için reklam sayılabilecek her türlü girişimi yasaklar. Kendiliğinden müşteri arayan, iddialı vaatlerde bulunan veya kampanya yürüten bir yapay zeka kurgusu bu kurallarla çelişebilir.
Kesin hukuki değerlendirme makineye bırakılmaz. Müvekkile yönelik bir araç, bilgi toplayabilir ve süreci açıklayabilir; ancak "davanızı kazanırsınız" gibi kesin değerlendirmeler yapmamalı, bu kararı avukata bırakmalıdır.

İstanbul, Ankara ve İzmir barolarının ortak hazırladığı "Yapay Zekâ Çağında Hukuk" raporuna ilişkin basın açıklaması da yapay zekayı avukatın yerine geçen değil, ön araştırma ve analizde destek olan bir araç olarak konumlandırır.

Uydurma içtihat riski: yaşanmış örnekler

Büyük dil modelleri, kulağa doğru gelen ama gerçekte var olmayan bilgiler üretebilir. Hukukta bunun en tehlikeli hali, var olmayan ya da yanlış künyeyle aktarılan içtihattır.

ABD, Mata v. Avianca: New York Güney Bölge Federal Mahkemesi'nde görülen bu davada avukatlar, ChatGPT ile yaptıkları araştırmaya dayanarak var olmayan kararlara atıf içeren bir dilekçe sundu. Hakim P. Kevin Castel, 22 Haziran 2023'te avukatlar ve büroları hakkında 5.000 ABD doları para cezasına hükmetti.
Türkiye, Ankara Kızılcahamam: Haziran 2026'da basına yansıyan habere göre bir avukatın yapay zeka yardımıyla savunma dilekçesine eklediği Yargıtay kararlarının esas ve karar numaraları hatalı çıktı. Karşı taraf vekilinin itirazı üzerine mahkeme UYAP üzerinden kontrol yaptı, kararları atıf yapılan künyeyle bulamadı ve aynı gün Cumhuriyet Başsavcılığı ile Ankara Barosu'na yazı gönderdi.

Bu örneklerden çıkan ders basit: yapay zekanın önerdiği her içtihat, mevzuat maddesi ve künye, resmi veri tabanlarından tek tek doğrulanmadan dilekçeye girmemelidir. Yapay zeka araştırmanın başlangıç noktası olabilir, kaynağı olamaz.

KVKK ve yurt dışına aktarım (md. 9)

Yapay zeka araçlarının çoğu yurt dışındaki sunucularda çalışır. Müvekkil bilgisi bu araçlara girildiğinde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 9. maddesi kapsamında yurt dışına aktarım gündeme gelebilir.

madde 7499 sayılı Kanun ile değiştirildi ve yeni düzenleme 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girdi. Yeni sistemde aktarım üç yoldan biriyle yapılabilir:

Yeterlilik kararı: Kurul'un ilgili ülke, sektör veya uluslararası kuruluş hakkında yeterlilik kararı vermiş olması.
Uygun güvenceler: Yeterlilik kararı yoksa, Kurum'un ilan ettiği standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları veya Kurul izniyle yazılı taahhüt gibi güvenceler. Standart sözleşmenin imzadan itibaren beş iş günü içinde Kurum'a bildirilmesi gerekir.
Arızi aktarım: Yalnızca düzenli olmayan, istisnai haller için öngörülen sınırlı sebepler.

Avukat açısından pratik sorular şunlardır: Aracın verileri hangi ülkede işleniyor? Sağlayıcı ile standart sözleşme imzalandı mı? Girilen veriler modelin eğitiminde kullanılıyor mu? Bu sorulara net cevap veremediğiniz bir araca müvekkil verisi girmemek en güvenli yaklaşımdır. Hukuk bürolarında özel nitelikli kişisel veriler (sağlık, ceza mahkumiyeti gibi) sıkça bulunduğu için bu değerlendirme daha da önem kazanır.

Avukatlar için yapay zeka kullanım alanları

Doğru kurgulandığında yapay zeka, avukatın vaktini rutin işlerden alıp hukuki değerlendirmeye ayırmasına yardım eder. Her alanda ortak kural aynıdır: çıktı avukat kontrolünden geçmeden kullanılmaz.

Dosya özetleme

Uzun bilirkişi raporları, yazışmalar ve müvekkil anlatımları kısa bir özete dönüştürülebilir. Özet, dosyaya ilk bakışı hızlandırır; ancak kritik tarihler, tutarlar ve beyanlar mutlaka asıl belgeden kontrol edilmelidir.

Süre takibi

Hak düşürücü süreler ve duruşma tarihleri avukatlıkta en yüksek riskli alanlardan biridir. Yapay zeka destekli araçlar hatırlatma ve takip konusunda yardımcı olabilir; ancak sürenin hesaplanması ve tebliğ tarihinin doğrulanması avukatın sorumluluğunda kalmalıdır. Takvimi tek bir otomatik sisteme bırakmak yerine ikinci bir kontrol mekanizması kurmak yerinde olur.

Müvekkil ön bilgi ve karşılama

Büroya ulaşan kişiyle ilk görüşme, konunun ve aciliyetin anlaşılması, gerekli belgelerin istenmesi gibi adımlar yapay zekaya devredilebilir. Burada iki sınır önemlidir: Araç hukuki görüş vermemeli ve KVKK aydınlatması ile gerekli rıza alınmadan veri toplamamalıdır.

Taslak hazırlama, avukat kontrolüyle

İhtarname, sözleşme maddesi veya dilekçe iskeleti gibi taslaklar hızla üretilebilir. Taslak, avukatın düzeltip sahiplendiği bir başlangıç metnidir. İçtihat ve mevzuat atıfları ayrıca doğrulanmalı, müvekkile özgü olgular avukat tarafından eklenmelidir.

Büroda yazılı bir yapay zeka kullanım politikası oluşturun

Tek bir avukatın dikkatli olması yeterli değildir; stajyerler, sekreterya ve diğer ekip üyeleri de aynı kurallara uymalıdır. Kısa ve yazılı bir iç politika, hem riskleri azaltır hem de olası bir disiplin veya KVKK incelemesinde büronun özen gösterdiğini ortaya koyar. Politikada şu başlıklara yer verilebilir:

Hangi araçların büroda kullanımına izin verildiği ve hangilerinin yasak olduğu
Bu araçlara hangi tür bilgilerin girilebileceği, hangilerinin asla girilemeyeceği (kimlik bilgileri, özel nitelikli veriler, gizli ticari bilgiler)
Yapay zeka ile üretilen her içtihat ve mevzuat atfının kim tarafından, hangi kaynaktan doğrulanacağı
Müvekkile veya mahkemeye gidecek metinlerde son onayın hangi avukatta olduğu
Müvekkillere yapay zeka kullanımı hakkında nasıl bilgi verileceği
Politikanın ne sıklıkla gözden geçirileceği

Politika uzun olmak zorunda değil. Önemli olan, herkesin aynı kuralı bilmesi ve uygulamasıdır. Özellikle yeni bir araca geçerken ekibe kısa bir eğitim vermek, hatalı kullanımın büyük kısmını baştan önler.

Yapay zeka aracı seçerken kontrol listesi

Bir aracı büronuza almadan önce şu soruları sorun:

Araç hukuki görüş vermeden, kesin değerlendirmeyi avukata bırakacak şekilde mi kurgulanmış?
Kendiliğinden müşteri arama, reklam veya iddialı vaat gibi reklam yasağıyla çelişebilecek davranışları var mı?
Müvekkil ile görüşme başlamadan önce KVKK aydınlatması ve gerekli rıza alınıyor mu?
Veriler hangi ülkede işleniyor, yurt dışına aktarım varsa 9. maddedeki mekanizmalardan hangisine dayanıyor?
Dosyalara kimlerin erişebildiği yetkilendirme ile sınırlandırılabiliyor mu?
Bilmediği konuda cevap uydurmak yerine "bilmiyorum" diyebiliyor ve konuyu avukata yönlendirebiliyor mu?
Ürettiği taslak ve özetler avukat onayı olmadan müvekkile veya karşı tarafa gidiyor mu?
Satın almadan önce deneme süresi veya demo imkanı sunuluyor mu?
Abonelik taahhütsüz mü, iptal koşulları açık mı?

AdaletAI ve ADA bu çerçevede ne yapar?

AdaletAI, avukatlar ve arabulucular için geliştirilmiş bir yazılım. Asistanı ADA, sitede belirtildiği haliyle büronuza ulaşan kişiyle konuşur, konuyu, aciliyeti ve kimliği öğrenir; gerekli bilgi ve belgeleri toplayıp dosyayı düzenli şekilde avukat incelemesine hazırlar. Tanımladığınız hizmetleri ve ücretleri bilir; her hizmet için "Doğrudan Sun" veya "Önce Bana Sor" seçeneğini siz belirlersiniz. Uygun saatlerden randevu talebi toplar.

Meslek kuralları açısından AdaletAI şunları belirtir: KVKK açık rızası olmadan sohbet başlamaz, dosyalara yalnızca yetkili kişiler erişir, ADA kesin hukuki değerlendirmeyi avukata bırakır, bilmediği konuda cevap uydurmaz ve kendiliğinden müşteri aramaz. Ürün, Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi ve TBB Meslek Kuralları'ndaki reklam yasağı gözetilerek tasarlandığını ifade eder. ADA yalnızca seçtiğiniz hukuk alanlarında çalışır.

Paketler, bağımsız avukatlar için Tek Avukat ve ekipler için ortak çalışma alanı ile birden fazla avukatla dosya takibi sunan Hukuk Bürosu olarak ikiye ayrılır. Her paket 14 gün ücretsiz deneme içerir; deneme bitmeden iptal ederseniz ücret alınmaz.

ADA'yı kendi büronuzun senaryosuyla görmek için ücretsiz demo talep edin ya da paketleri inceleyip 14 gün ücretsiz deneyin. KVKK hazırlığınız için KVKK Kontrol Listesi sayfasına da göz atabilirsiniz.